Nhiều bố mẹ than thở rằng vì sao mình nhắc nhở nhưng con không nghe lời. Đã nhắc nhiều lần rồi nhưng con vẫn lặp lại những lỗi sai ấy.
1. Quy tắc cần rõ ràng
Trẻ con luôn cần những QUY TẮC RÕ RÀNG và CHỈ DẪN ĐÚNG CÁCH để được tự do trong khuôn khổ. Cần nhắc đi nhắc lại thường xuyên mỗi khi trẻ làm sai để giúp trẻ nhớ.
2. Thái độ nghiêm túc khi nhắc nhở
Khi trẻ mắc lỗi hoặc muốn ngăn trẻ lại cha mẹ hãy CHẠY ĐẾN TẬN NƠI và NGỒI NGANG TẦM để nói chuyện và nhắc trẻ dừng lại. Điều này sẽ giúp trẻ tập trung vào lời bố mẹ nhắc nhắc và hiểu rằng việc bố mẹ nói là nghiêm túc.
Bố mẹ không cần phải quát nhưng hãy nhìn vào mắt trẻ và nhắc nhở và tuỳ trường hợp bố mẹ sẽ nhắc to hay nói nhỏ.
Nhiều cha mẹ sai lầm là chỉ đứng từ xa để quát con, lâu dần việc quát con như thế khiến đôi tai của trẻ bị NHỜN, trẻ không cảm thấy điều bố mẹ nói là quan trọng, nên liên tục mắc lỗi.
3. Luôn dùng câu khẳng định thay vì câu ra lệnh và cấm đoán
Hạn chế dùng những từ phủ định như “Không được”, “Cấm con” để ngăn cấm trẻ mà sử dụng thông điệp chủ ngữ là “Bố mẹ muốn…”, hoặc ‘Nếu con muốn A con hãy làm B”.
Ví dụ 1: Khi con muốn đá bóng trong nhà thì thay vì cấm “Không được đá bóng trong nhà” hãy nói rằng “Nếu con muốn đá bóng hãy ra ngoài sân. Trong nhà không được đá bóng”. Hoặc “Bố mẹ muốn con dọn hết đồ chơi trước khi đi ngủ”.
4. Hãy nhìn những hành vi của trẻ bằng cái nhìn thiện chí
Thông thường người lớn chỉ nhìn vào hành động của trẻ để nghĩ rằng trẻ nghịch, trẻ phá hoại, trẻ chống đối, trẻ không ngoan, và dùng câu nói ra lệnh, cấm đoán để ngăn chặn trẻ.
Nhưng nếu như chúng ta đặt mình vào đứa trẻ để quan sát chúng ta sẽ thấy mọi hành vi của trẻ đều xuất phát từ sự tò mò và muốn trải nghiệm, từ bản năng muốn được thể hiện chính kiến và quan điểm của bản thân và nhu cầu “bố mẹ hãy lắng nghe con này”.
Nếu trẻ thấy bố mẹ nhìn mọi hành động của mình theo chiều hướng tích cực, trẻ sẽ tin tưởng bố mẹ hơn, và từ đó hợp tác hơn. Ví dụ như khi hai anh em tranh giành đồ chơi và anh đánh em, bố mẹ có thể nói với anh “Con không cố ý làm em đau, chỉ là con rất thích đồ chơi này nên không kiềm chế hành động của mình được. Nhưng hãy nhìn em xem, em khóc vì đau con có buồn không nào”.
5. Đồng cảm để bước vào thế giới của trẻ
Chắc hẳn bố mẹ đã gặp nhiều tình huống khi trẻ chơi gì hay xem gì đó nhất quyết rủ bố mẹ ngồi chơi cùng, xem cùng. Bởi vì trẻ rất muốn bố mẹ bước vào thế giới của trẻ. Và thông qua những trải nghiệm chung ấy trẻ sẽ cảm thấy gắn kết và tin tưởng bố mẹ hơn, từ đó sẽ hợp tác hơn.
Tôi nhớ có những lần khi con xem tivi đã hết giờ quy định nhưng con vẫn muốn xem tiếp, tôi sẽ không bắt con tắt ngay mà ngồi xuống cạnh con hỏi về chương trình con đang xem. Con hào hứng kể cho mẹ nghe về nội dung đang xem, còn tôi thì gật gù thể hiện thái độ chăm chú lắng nghe con kể.
Sau khi con cảm nhận được sự đồng cảm của mẹ, mẹ cũng yêu thích và quan tâm đến điều con thích, tôi chỉ cần nói “Nhưng mình xem lâu rồi, mình xem 2 phút nữa rồi tắt đi nhé” thì con rất vui vẻ hợp tác mà không cần bố mẹ phải căng thẳng, quát nạt con. Việc ứng xử với trẻ rất cần sự linh hoạt, tuỳ vào từng tình huống, từng thời điểm để bố mẹ lựa chọn cách ứng xử phù hợp.
6. Cho trẻ cơ hội được tự mình suy nghĩ, tự sửa chữa
Đặt câu hỏi để dẫn dắt trẻ tự nhận thức vấn đề mình đang làm là đúng hay sai, giúp trẻ tự nghĩ ra cách giải quyết vấn đề và rút ra bài học cho mình thông qua những câu hỏi “Vì sao con lại làm nó”, “Vì sao con muốn đồ chơi đó”, “Con làm thế người khác sẽ bị ảnh hưởng như thế nào?”, “Con sẽ làm gì để giải quyết hậu quả”…
7. Dừng lại quan sát trước khi đưa ra nhận định, can thiệp ngay
Đôi khi những điều chúng ta nhìn thấy trẻ làm và vội vàng đánh giá trẻ lại phản tác dụng. Hoặc khi trẻ đang định làm việc gì rồi mà lại bị bố mẹ nhắc, trẻ sẽ tức giận không muốn làm nữa “Con đang định đánh răng rồi thì mẹ lại nhắc con, thôi con không làm nữa đâu”.
Hãy thử ngưng lại một nhịp trước khi định nhắc con, để quan sát sẽ giúp bố mẹ có thêm thời gian để thay đổi cách nhìn về con. Đây là cách làm rất tuyệt vời giúp tôi nắm trọn được rất nhiều khoảnh khắc tuyệt vời của con, và thấu hiểu sâu sắc hai chữ “chậm rãi” cũng là một nghệ thuật làm mẹ.
Có những lúc em bé nhà bạn đang muốn ghép một cái gì đó để tặng bạn đấy, nhưng chỉ vì sự nóng vội và thiếu quan sát mà vô tình bạn đã bỏ lỡ đi khoảnh khắc đó. ..
8. Đừng nói những câu dán nhãn tiêu cực với con
Cha mẹ không nên nhắc đi nhắc lại khuyết điểm ấy của con trong những tình huống con lặp lại lỗi sai, hoặc đi kể nó với người khác. Càng không nên dùng những câu nói dán nhãn lên con như “Bố mẹ đã bảo rồi mà”, “Con lúc nào cũng thế”, “Sao con toàn” vì nó sẽ giết chết sự tự tin của trẻ. Vì trẻ sẽ bị ám thị rằng bố mẹ luôn suy nghĩ tiêu cực về mình. Nếu cha mẹ luôn mang trong mình suy nghĩ phủ định, tiêu cực về con cái thì con cái cũng sẽ trở nên tiêu cực và trở thành người phủ định như suy nghĩ của cha mẹ.
9. Im lặng là vàng
Giai đoạn từ 3 tuổi trở đi trẻ thể hiện chính kiến rất mạnh mẽ nên trong những tình huống khi nhắc nhở con không hợp tác, và có khả năng cơn giận nổi lên tôi thường chọn một cách rất hiệu quả là im lặng và đi chỗ khác, đợi vài phút sau khi cả mẹ và con cùng bình tĩnh lại thì sẽ nói chuyện tiếp.
Nhiều tình huống con cãi lại và chưa muốn làm ngay chỉ vì con thích phản kháng để thể hiện cái tôi, hoặc đơn giản là “muốn chọc tức” bố mẹ, muốn đo xem thái độ phản ứng của bố mẹ thế nào, giới hạn chịu đựng của bố mẹ đến đâu. Bố mẹ đừng mắc bẫy. Hãy thử im lặng và chờ đợi vài phút sau, trẻ sẽ lại hợp tác và làm theo lời bố mẹ nhắc nhở.
