Xenophon, nhà sử học người Hy Lạp và là học trò của triết gia Socrates nói rằng: “Tiếng ngọt ngào nhất trong tất cả các âm thanh là tiếng khen”. Và với trẻ nhỏ, lời khen hay ngôn ngữ tích cực có ảnh hưởng lớn đến sự hình thành và phát triển nhân cách của trẻ.
Trong giao tiếp, người lớn thường có xu hướng thích phê bình hơn là khen ngợi, bởi người lớn thường lấy kiến thức, trải nghiệm, kinh nghiệm của bản thân để đánh giá, nhận xét trẻ. Đồng thời, đời sống tâm lý của trẻ chưa được quan tâm đúng mức. Khi thường xuyên phải nghe những lời nói tiêu cực, sự đánh giá từ cha mẹ, thầy cô; trẻ dần trở nên tự ti, khả năng sáng tạo bị hạn chế và đặc biệt sẽ hình thành ở trẻ lối tư duy tiêu cực.
Ngôn ngữ là điều kỳ diệu của con người, là công cụ để con người giao tiếp, thấu hiểu lẫn nhau. Ngôn ngữ có sức mạnh vô cùng lớn đối với sự phát triển của trẻ và cha mẹ, thầy cô là những người thầy ngôn ngữ đầu tiên của trẻ. Thế thì, hãy giao tiếp với trẻ, hãy mang đến một môi trường nơi trẻ được sống và học tập trong ngôn ngữ tích cực, những lời khuyên, lời động viên.
Những cách sử dụng ngôn ngữ tích cực tại Mầm non Tsubaki
Việc sử dụng ngôn ngữ tích cực với trẻ là một quy tắc giao tiếp dành cho giáo viên tại Mầm non Tsubaki. Sử dụng ngôn ngữ tích cực ở trường bao gồm:
1. Khen ngợi trẻ
Với trẻ ở độ tuổi Mầm non, việc khen ngợi cũng cần được nói phù hợp để trẻ cảm thấy được ghi nhận, cảm thấy tự tin. Ngay cả khi trẻ chưa thực làm tốt, những lời khen tích cực sẽ mang đến cho trẻ động lực để cố gắng làm tốt hơn. Những cách nói lời khen ngợi để tạo động lực cho trẻ:
Hãy khen một cách cụ thể.
Ví dụ thay vì nói, “Hôm nay con đọc tốt lắm.”, hãy nói “Hôm nay con đã đọc rất to và rõ ràng đấy.”
Hãy nói theo chiều hướng tích cực.
Ví dụ thay vì nói, “Nếu con nhai không kĩ thì sẽ bị đau bụng.”, hãy nói “Nếu con nhai kĩ răng sẽ rất chắc khỏe.”
Tạo động lực cho trẻ.
Lời khen không chỉ giúp trẻ cảm thấy vui, thấy được ghi nhận mà còn là động lực để trẻ làm tốt, tích cực hơn ở những lần sau.
Ví dụ khi các bạn nhỏ giúp cô dọn dẹp lớp sau giờ ăn, hãy nói với trẻ: “Cảm ơn các con đã giúp cô dọn dẹp nhé, lớp mình đã rất sạch sẽ.”
2. Cách nhắc nhở trẻ
Dùng câu khẳng định.
Não bộ con người giao tiếp qua hình ảnh và ngôn ngữ giúp chuyển tải những hình ảnh này. Ngôn ngữ tích cực mang đến những hình ảnh tích cực và ngược lại. Những câu khẳng định, đi thẳng vào vấn đề mà cô muốn trẻ tiếp nhận sẽ khiến trẻ dễ hiểu và tiếp nhận một cách tích cực hơn.
Ví dụ, thay vì nói, “Các bạn trật tự đi.”, hãy nói “Cô muốn các con lắng nghe.”
Đừng ra lệnh với trẻ mà hãy đưa ra lý do muốn trẻ hợp tác.
Người lớn khi muốn trẻ dừng một hành động nào đó thường nói, “Con không được làm cái nọ, con đừng làm cái kia…”. Nhưng điều này chỉ càng khiến trẻ cảm thấy tò mò và càng muốn làm điều bị cấm.
Khen ngợi kèm với kì vọng dành cho trẻ.
Ví dụ nếu trong giờ học trẻ không tập trung và mất trật tự, có thể nhắc nhở rằng, “Cô hy vọng và cô tin giờ học sau Bean sẽ chú ý lắng nghe hơn.”
Đề ra những quy tắc trong lớp để trẻ biết.
Những quy tắc trong lớp học là cần thiết giúp trẻ nhận thức được những điều cần thực hiện trong lớp.
3. Tạo nên cảm xúc tích cực với 4 hormon hạnh phúc
Theo đó, các hoạt động sẽ tạo ra các hormon hạnh phúc giúp tạo nên cảm xúc tích cực ở trẻ, bao gồm:
- Vận động, tập thể dục sẽ giúp tạo ra hormon Endorphin – có tác dụng giúp con người vui vẻ, quên đi đau đớn.
- Được ôm ấp, da tiếp da sẽ tạo ra hormon Oxytocin – Đây là hormon tình yêu, giúp tạo sự gắn kết, yêu thương, tin tưởng.
- Được khen ngợi, ghi nhận sẽ tạo ra Serotonin – Hormon giúp giảm buồn phiền, tạo động lực và niềm hứng thú.
- Khi nỗ lực hoàn thành mục tiêu sẽ tạo ra Dopamine – Hormon tạo ra sự dễ chịu, thoải mái, tự tin.
