Với trẻ từ 0-3 tuổi, làm sao để khuyến khích trẻ tập nói? Bên cạnh đọc ehon, một trong những cách tốt nhất để phát triển ngôn ngữ cho trẻ độ tuổi này là các trò chơi kết hợp ngôn ngữ và vận động cơ thể.
Có nhiều bố mẹ khi đến trường mầm non nhìn thấy cô giáo mầm non đứng trước một lũ nhóc 1-2 tuổi chạy loanh quanh trong lớp thường bày tỏ sự tò mò: Làm thế nào cô có thể thu hút hay “tổ chức hoạt động” được cho chúng nó?
Các cô giáo mầm non ở Việt Nam cũng như các cô giáo mầm non ở Nhật có một vũ khí bí mật trong việc thu hút trẻ em cũng như phát triển ngôn ngữ cho trẻ hiệu quả, đó là múa tay – hay các trò chơi kết hợp giữa ngôn ngữ và hát múa, vận động.
Ở Nhật múa tay phổ biến trong trường mầm non, đặc biệt với trẻ nhỏ. Đây là phương pháp hiệu quả nhất mà các cô giáo Nhật thường dùng để phát triển ngôn ngữ cho trẻ bên cạnh đọc ehon, kịch giấy, hay trò chuyện vui chơi với trẻ trong đời sống hàng ngày. Không chỉ là giáo dục ngôn ngữ, các hoạt động múa tay còn nuôi dưỡng nhạc cảm, phát triển cảm xúc, nuôi dưỡng trí tưởng tượng và khả năng tự biểu hiện bản thân của trẻ.
Kết hợp giữa ngôn ngữ và vận động cũng là điều dễ nhận thấy trong các bài hát tiếng Anh. Hầu như bài hát nào cũng đi kèm với vận động cơ thể, đây là cách khiến trẻ ghi nhớ từ ngữ rất tốt đồng thời hứng thú với bài hát như một trò chơi.
Ở trường mầm non Việt Nam, các cô giáo mầm non thường xuyên dùng những trò chơi kết hợp ngôn ngữ – vận động khi bắt đầu, chuyển tiếp và kết thúc hoạt động. Những trò chơi siêu đơn giản, ngắn gọn, dễ làm nhưng đánh trúng tâm lý trẻ con và rất đáng yêu:
Trời tối
Đi ngủ (bé nhắm mắt lại, áp hai tay vào một bên má)
Trời sáng
Ò ó o (bé mở mắt ra, giơ tay thành hình loa trước miệng rồi từ mở rộng tay ra hai bên)
Trò chơi quen thuộc đến mức cô giáo chỉ cần nói hiệu lệnh Đi ngủ, đi ngủ là trẻ con đã nhắm mắt lại, áp hai tay vào một bên má, và chỉ chờ lúc đó cô giáo sẽ đem tới một món quà, một đồ chơi, một thứ bất ngờ liên quan đến chủ đề học.
Cũng như thế, trò chơi Bàn tay đẹp đơn giản dưới đây cũng rất hiệu quả trong việc giúp trẻ tập trung sự chú ý của mình tại thời điểm nào đó:
Tay đẹp
(Trẻ vừa đọc theo vừa vỗ tay)
Một tay đẹp, hai tay đẹp
Vỗ vào nhau cho kêu lẹt đẹt
Một tay đẹp, hai tay đẹp
Vỗ vào nhau cho kêu thật to
1,2,3.
Hay những trò chơi giúp bé phát triển ngôn ngữ đồng thời rèn luyện về vận động cũng như phát triển trí tưởng tượng:
Gieo hạt
Gieo hạt (bé ngồi xuống, hai tay nắm lại rồi mở ra giả vờ gieo hạt)
Nảy mầm (bé đứng dậy)
Một nụ (bé nắm tay lại thành nắm đấm rồi giơ cao tay phải)
Hai nụ ((bé nắm tay lại thành nắm đấm rồi giơ cao tay trái)
Một hoa (bàn tay phải xòe ra)
Hai hoa (bàn tay trái xòe ra
Hay bài Trời nắng trời mưa:
Trời nắng
Đội mũ (bé đưa hai tay lên trên đầu tạo thành hình tam giác)
Trời mưa
Che ô (bé vòng tay thành hình tròn trên đầu)
Mưa nhỏ
Tí tách tí tách (bé dùng 2 ngón trỏ đập đập vào nhau)
Mưa to
Lộp bộp lộp bộp (bé vỗ tay nhịp điệu vừa)
Mưa ào ào (bé vỗ tay to và nhanh)
Sấm chớp đùng đoàng (bé nắm tay thành nắm đấm và mở tay ra thật nhanh)
Mưa to quá
Chạy đi thôi (bé chạy đi trốn)
Chạy đi thôi
Những bài đồng dao giản dị cũng có thể biến thành trò chơi bé yêu thích:
(Cô và trẻ đi theo tư thế ngồi xổm, vừa đi vừa đọc theo cô)
Rì rà, rì rà
Đội nhà đi chơi
Đến khi tối trời
Úp nhà nằm ngủ.
Mầm non Tsubaki xin được chia sẻ với bố mẹ những bài hát, bài thơ, trò chơi phát triển ngôn ngữ kết hợp vận động, múa tay để bố mẹ, ông bà, cô chú, bác giúp việc có thể cùng chơi với bé ở nhà. Những trò chơi quý giá cho sự phát triển của bé, có thể thực hiện mọi lúc, mọi nơi mà không hề tốn tiền hay cần giáo cụ học cụ cầu kỳ nào
