PHÁT TRIỂN KỸ NĂNG VẬN ĐỘNG THÔ VÀ KỸ NĂNG VẬN ĐỘNG TINH – MẦM NON TSUBAKI

Cùng với sự phát triển về nhận thức, ngôn ngữ, kỹ năng xã hội và cảm xúc, việc phát triển kỹ năng vận động rất quan trọng cho sự phát triển của trẻ. Trong 5 năm đầu đời, việc tăng cường phát triển kỹ năng vận động, phát triển thể chất sẽ mang lại cho trẻ khả năng tự lập cao và giúp trẻ trở nên mạnh mẽ hơn.

Kỹ năng vận động là hành động hoặc chuyển động của cơ nhằm thực hiện một hành động cụ thể. Đối với trẻ em, phát triển kỹ năng vận động gắn liền với sự phát triển thể chất và sự tăng cường cơ, xương của trẻ cũng như khả năng di chuyển và tương tác với môi trường xung quanh.

Kỹ năng vận động thường được chia thành hai loại: Kỹ năng vận động thô (Gross motor skills) và kỹ năng vận động tinh (Fine motors skills).

1. Kỹ năng vận động thô

Kỹ năng vận động thô là sự vận động được thực hiện bằng các nhóm cơ lớn; bao gồm sự phối hợp và chuyển động của cánh tay, chân và các bộ phận lớn khác của cơ thể. Các kỹ năng vận động thô phát triển theo thời gian thông qua việc sử dụng các nhóm cơ khác nhau. Theo đó, các kỹ năng lăn, bò, đứng và đi của trẻ sẽ diễn tiến theo thời gian.

Trẻ nhỏ chưa có khả năng kiểm soát cơ thể nên cần sự hỗ trợ của người lớn để di chuyển một các an toàn và thoải mái. Khoảng thời gian trẻ nằm sấp (tummy time) là cơ hội để phát triển vùng cơ cổ, đầu, vai và tăng cường kỹ năng vận động cho trẻ. Vì vậy ở giai đoạn này bố mẹ nên khuyến khích, cổ vũ trẻ học cách di chuyển, chuyển động cơ thể để giúp trẻ xây dựng sức mạnh và khả năng vận động.

2. Kỹ năng vận động tinh

Kỹ năng vận động tinh là sự chuyển động và kiểm soát các nhóm cơ nhỏ, bao gồm bàn tay, cổ tay, ngón tay, bàn chân và ngón chân.

Các hoạt động vận động và vui chơi thể chất kể từ khi sinh ra rất quan trọng cho sự phát triển các kỹ năng vận động tinh của trẻ. Bởi đây là những kỹ năng tạo nền tảng cho các hoạt động hàng ngày sau này trong cuộc sống; như cài cúc áo sơ mi, buộc dây giày, chơi nhạc cụ, đánh máy, viết và hơn thế nữa.

Khi trẻ cử động tay và chân trong quá trình chơi và khám phá, trẻ đang phát triển các kỹ năng vận động tinh và khả năng kiểm soát. Nắm và giữ đồ chơi, nhấn nút hoặc sử dụng gọng kìm (giữ vật gì đó giữa ngón trỏ và ngón cái) và thực hiện bắt chước các cử chỉ như vẫy tay; đây đều là những cách hỗ trợ cho sự phát triển kỹ năng vận động tinh sớm của trẻ.

Ngoài ra, thời gian tắm cũng là thời gian tuyệt vời để vui chơi. Sử dụng bọt biển để bóp, đổ nước vào cốc và đổ đồ chơi nổi để với lấy và bắt, sẽ giúp trẻ phát triển vận động tinh một cách tự nhiên.

Ở giai đoạn mới biết đi, trẻ tiếp tục rèn luyện các kỹ năng vận động tinh thông qua các hoạt động hàng ngày như học cách sử dụng các đồ dùng, cầm bút hoặc bút màu để tôvẽ và xếp các khối, nối các vật liệu xây dựng lớn hơn.

Bên cạnh đó, trò chơi xúc giác (sensory) với các vật liệu như bột mì, đất nặn cũng là một cách tuyệt vời để xây dựng các kỹ năng vận động tinh thông qua vui chơi, thông qua việc nặn và thao tác với các kết cấu và vật liệu khác nhau.

Ở độ tuổi mẫu giáo, những kỹ năng này của trẻ sẽ phát triển hơn nữa; có thể thông qua sử dụng kéo (loại kéo an toàn dành cho trẻ), trò chơi ghép hình (puzzles) hoặc cho trẻ giúp bố mẹ đo lường nguyên liệu để nấu ăn. Giai đoạn này, kỹ năng vẽ và viết của trẻ cũng phát triển, trẻ cũng có thể bắt đầu bắt chước cách viết chữ và vẽ những bức tranh chi tiết hơn.

3. Mối quan hệ giữa vận động thô và vận động tinh

Kỹ năng vận động thô và kỹ năng vận động tinh hỗ trợ lẫn nhau giúp trẻ phát triển toàn diện. Trong đó, kỹ năng vận động thô xảy ra trước kỹ năng vận động tinh.